Psychoterapia psychoanalityczna to współczesna metoda psychoterapii, oparta na znajomości psychologii rozwojowej, psychopatologii oraz zjawisk zachodzących pomiędzy terapeutą a pacjentem w relacji terapeutycznej.

Podstawowe założenie psychoterapii psychoanalitycznej opiera się na myśleniu, że objawy i aktualne problemy człowieka są konsekwencją jego nieświadomych konfliktów oraz trudności osobowościowych i przymusem powtarzania wzorców radzenia sobie z bolesnymi przeżyciami z przeszłości. Człowiek, chroniąc się na początku życia przed bólem i lękiem, wytworzył mechanizmy obronne i nieświadomie dąży do używania ich by w ten sposób uniknąć cierpienia i bezradności. Jednak te same mechanizmy obronne pomocne w przeszłości w nowych warunkach życiowych tracą skuteczność, co prowadzi do zahamowania rozwoju i cierpienia psychicznego. Dotarcie do tych mechanizmów usytuowanych we wczesnych warstwach osobowości oraz wypracowanie głębokich i trwałych zmian strukturalnych w osobowości pacjenta, możliwe jest na gruncie relacji pomiędzy terapeutą a pacjentem, która daje możliwość myślenia, rozumienia i przepracowania konfliktów wewnętrznych i trudności w związkach z najważniejszymi postaciami z przeszłości pacjenta. Wspólna praca nad dociekaniem psychologicznej prawdy umożliwia naprawę dawnych i współczesnych wewnętrznych relacji i sprawia, że psychiczne konflikty pacjenta są przeżywane i rozwiązywane w bardziej dojrzały sposób.

Metodę zapoczątkował ponad 100 lat temu Zygmunt Freud i wciąż jest rozwijana przez nowoczesne koncepcje współczesnych psychoanalityków.

 

Metoda ta znajduje zastosowanie m.in. w leczeniu depresji, zaburzeń nerwicowych (zaburzeń lękowych, zespołów natręctw, zaburzeń somatyzacyjnych i dysocjacyjnych), zaburzeń osobowości, zaburzeń odżywiania (anoreksja, bulimia).